Tilleggsstoff til Årbok 2019

Retting av nokre feil vi har fått vite om i årboka.

Vi fekk ikkje plass til alt i årboka. Så difor har vi lova å leggja ut ein del nyttig tilleggsstoff her:

Eigarane/forfattarane har gitt løyve.  

Julegåve-ide: Den nye årboka er i sal.

Her er historiar som spenner vidt, både i tema og tid.
Vi får lesa om ein heltedåd på Tysse på 1950-talet, om ein mislykka jakttur i 1909 og frå Napoleonskrigen før 1814, får vi høyra om ein krigshelt frå bygda og om famliar som bygde opp reiarlag på rikdomen frå sildefiske. Men vi har også stoff frå nyare tid, som då Einar Gerhardsen var på valturne i Samnanger. Skottehandel og genforskning er også med. Og Henrik Brigtsen fortel om minne frå gutedagane under krigen. Sist men ikkje minst: Eit langt 17-mai-tog og musikklaget som spelte i jula.

Vårturen 2019: Agatunet og indre Hardanger.

Agatunet er eit bevart klyngetun, som nå er museum.

Vårtur – 26. mai til Agatunet og Utne museum.

Søndag 26.mai går turen til Sørfjorden i Hardanger. Veteranbuss frå Samnanger til Kvandal, ferje til Utne og vidare til omvising på Agatunet. Så middag og omvising på museet på Utne. Heim att gjennom Herand og Jondal.

Avreise frå Hisdal 8.15 , om Tysse.    Retur til Hisdal ca. 18.30.

Påmelding innan 20.mai til Helge tlf 90073248 eller Solvor tlf 93424361.

Pris medl. kr 600/ ikkje medl.700, alt inkludert.

Kontant betaling på bussen eller Vipps 90073248

Os-målinga frå Tveiterås – Foredrag til hausten.

Har du ei fin gamal kiste eller eit skåp? Eller kanskje noko heilt anna, som er Os-måla?

Vi treng utstillings-objekt. Kan du bidra?  – Kontakt Solvor Aadland eller Tor Wold. 

I fjor haust tok historielaget for seg felebyggartradisjonen frå Tveit. I år vil vi fokusera på Os-målinga, eller Tveitamålinga som vi godt kunne kalla henne.

I oktober planlegg vi ei utstilling av nokre av dei fine gjenstandane, som fins i Samnanger. Det vert og foredrag med prof. emeritus Nils Georg Brekke om Os-måling-tradisjonen.

Osamåla kiste. Under er eit døme på meir vanlegeting som også fekk litt pynt.

Nils Tveiterås vart fødd på Tveiterås i 1795. Far hans, og bestefar hans dreiv med rosemåling, og Nils tok opp arven etter dei. Han utvikla rosemålinga til den særskilde stilen som i dag vert kalla Os-måling. Bestefar til Nils var barnebarnet til Nils Stålby, den svenske krigsfangen, som kom til Tysse og vart gift med dottera til «Rike Per Tysse». Det har vore spekulert i om Tveitamålinga er inspirert frå svensk rosemåling.

Nils gifta seg til Os, og tok namnet Midthus, etter garden i Hegglandsdalen, der han og kona slo seg til. Her arbeidde han som bonde og rosemålar. Han tok også inn læregutar. Fyrst granneguten Ola Lien, som tok namnet Midtbø, og så sin eigen son, Annanias, som seinare kalla seg Tveit. Desse to, Ola Midtbø og Annanias Tveit utvikla stilen vidare, og gjennom deira lange aktive tid som rosemålarar nådde Os-målinga eit høgdepunkt.

Det er ein svært stor produksjon att etter dei to meistrane frå siste helvta av 1800-talet og fram til kring 1920. Det er mange som seinare har ført denne tradisjonen vidare etter Annanias Tveit og Ola Midtbø.

Osamålete tallerkar.

Historielaget på Facebook

Frå 2000 har vi hatt denne heimesida. Vi ønskjer å skapa større medverknad frå medlemane, og trur at eit ineteraktivt medium som Facebook kan bidra. Frå starten av har vi hatt notaholmen som kjenneteikn. Det var Bjarne Hauge som teikna den fine strekteikninga. I 2009 vart notaholmen vølt, og vintaren 2010 såg huset slik ut. På Facebooksida har vi nytta eit bilete som er tatt seinare, og der ser Notahomoen gammal ut igjen.

Styret konstituerte seg 12/3.

Styremedlemer:

  • Solvor Aadland, leiar e-post
  • Helge Hisdal, nestleiar e-post
  • Audhild Aadland Olsnes, skrivar
  • Solvor Aadland, kasserar – kontonummer: 3530.20.75784
  • Vidar Trengereid
  • Bjørn Rykkje

Varamedlemar:

  • Tor Wold    e-post
  • Kristian Jørgensen

Me har mellom anna bestemt å liva opp arbeidsgruppene, som har vore lite aktive i det siste. Det kjem også til ei ny spennande arbeidsgruppe. Dette kjem vil tilbake til.

Vellukka årsmøte

Nytt styre kom på plass, med gode folk i alle funksjonar.

Kristian Jørgensen heldt eit spennande foredrag om dei reisande. Det har vore mykje aktivitet i tatermiljøet dei seinare åra. Den harde politikken etter krigen som sikta på å stanse omstreifinga, førte til at mange taterar «gjekk under jorda». Dei vart bufaste, og fornekta opphavet sitt. Nå har mange etterkomarar av disse omstreifarane blitt interesserte og funne att opphavet sitt. Taterane er i dag velintegrerte i samfunnet og er i ferd med å bli stolte av familiehistoria si.



 

Årsmøte 2019

Den 7. mars kl 19 vert det Årsmøte i historielaget, i Antons kulturhistoriske verkstad.

– Vanlege årsmøtesaker.

– Pause med drøs og litt å bita i.

– Kristian Jørgensen held foredrag: Fantefolket før og nå.

Bokslepp 2018 torsdag 8. november kl 19 i Antons kulturhistoriske senter.

Den nye årboka er ferdig, og frå torsdag 8. november er ho i sal. Vi feirar dette med bokslepp. Det vert kåseri ved Tor Wold, som fortel om sjøfart og fiske og litt av kvart. Etterpå blir det kaffi og vaflar. Alle er velkomne!

Årbokproduksjonen er kanskje det viktigaste vi gjer i historielaget. I år dreg halve årbok-komiteen seg, etter lang og tru innsats. Anlaug Røen Hauge og Ivar Bård Ådland har vore med i mange år, og ber om å få avløysing. Kari Høysæter Steinsland og Tor Wold fortset. Arbeidet er triveleg og meiningsfylt. Vi treng to nye medlemar til nemnda, og håpar du kan tenke deg å gjera ein innsats. Eller kanskje du kjenner nokon som har lyst?

Også i år inneheld årboka mykje spennande stoff.  Me held fram med serien «Livet langs fjorden» som me starta på i fjor. Her vert me meir kjende med jaktefarten som hadde si glanstid utover på 1800-talet. Når me først er på sjøen, får me også høyra om losvesenet i Noreg og om losen Lars Johannesen, eller «Vikalosen» som han òg vart kalla.

Sjølv om det er over 73 år sidan 2. verdskrigen slutta, er det framleis mykje udokumentert stoff om okkupasjonstida. Denne gongen har me med tre artiklar frå denne tida. Me får høyra korleis ein ung sjømann opplevde å gå i konvoi over Atlanteren i 1940 med fare for å verta angripen av tyske ubåtar. Me får eit nærare innblikk i kampane på Fossen Bratte, og me får høyra korleis det var å vera ein liten gut på Totland i denne tida.
Me skal også ein tur til fjells, både til Grønsdalen og skulevegen for borna der, og til Bjørnåsen og dei som bygde opp denne fine plassen.